Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Domki z kart

​Niemal równy rok temu pisałem w tym miejscu w komentarzu "Bartyla może wszystko" następujące złowa:  "Kredyt na 225… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 23 | 04.06.2018 | Środek życia | Marcin Hałaś

100 lat i 100 przedmiotów

​Od pepeszy do pralki Frania. Także przedmioty – te symboliczne, ale również codzienne – tworzą historię. Muzeum Górnośląskie w oryginalny sposób uczciło przypadającą w tym roku setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Postanowiło o ostatnim burzliwym stuleciu opowiedzieć, pokazując 100 przedmiotów.


„100 x 100. Nasze stulecie” to tytuł ekspozycji, jaką można oglądać w gmachu głównym Muzeum Górnośląskiego przy pl. Sobieskiego. Założenie wystawy można streścić jednym zdaniem: „Postanowiliśmy opisać historię za pomocą przedmiotów, które najbardziej utkwiły w pamięci ludzi wciągniętych w wir wielkiej historii.”

Eksponat nr 1 to notatnik kieszonkowy z 1917 roku. Tak, w tym stuleciu będzie można zapisać, zanotować wiele rzeczy. Potem obrazy Leona Wyczółkowskiego i Kazimierza Sichulskiego, ukazujące I wojnę światową: na pierwszym cmentarz w Wołczecku, na drugim „Ukojenie” – zwłoki żołnierza, a właściwie jego nogi i zaciśnięta dłoń, trzymająca różaniec. Bo wojna to nie tylko wielkie batalie – ale także stosy trupów i połacie cmentarzy. One pozostaną, kiedy opadnie kurz bitewny. Eksponat nr 3: austriackie łuski po pociskach armatnich, w tle obraz Cmentarza Obrońców Lwowa.

Potem sekwencja poświęcona Śląskowi – obraz, przedstawiający śmierć dr. Andrzeja Mielęckiego – polskiego działacza plebiscytowego, zakatowanego w Katowicach przez niemieckich bojówkarzy. I pałka zwana ze śląska „bijokiem”, jakiej bojówki używały (bijoka łatwo było ukryć pod płaszczem albo połą kurtki). Następnie: urna wyborcza z czasów Plebiscytu na Górnym Śląsku, chorągiew z polskim orłem, półmisek z zastawy w bytomskim hotelu Lomnitz, w którym mieścił się Polski Komisariat Plebiscytowy.  I dalej: Księga Pracy Społeczno-Narodowej Kobiet na Śląsku prowadzona od 1880 roku, plan Beuthen O/S, Album Jubileuszowy Policji Województwa Śląskiego ofiarowany w 1927 roku wojewodzie śląskiemu doktorowi Michałowi Grażyńskiemu. I portret tego wojewody autorstwa Stanisława Szukalskiego. A potem coś, co mieszkańców Bytomia może wzruszyć szczególnie: dyktando i wypracowanie z języka polskiego napisane przez Józefa Jankowiaka, składającego egzamin wstępny do Gimnazjum Polskiego w Bytomiu w 1938 roku. Dziecięce pismo, błędy ortograficzne i nieporadność stylistyczna... Przyznam, że sam spis tych przedmiotów brzmi ciekawie, tym bardziej więc interesujące jest ich obejrzenie.

II wojna światowa. Szabla polska wzór 1921/22 z pochwą oficera III Pułku Ułanów Śląskich, stacjonującego w Tarnowskich Górach. Opaska, spodnie obozowe i bransoletka z numerem więźnia 330060 należąca do pracującego w kamieniołomach w niemieckim obozie koncentracyjnym Mauthausen Józefa Polaka, urodzonego 11 marca 1910 roku we Lwowie – „to był zwyczajny chłopak, lwowski baciar”. Medal katyński autorstwa Stanisława Szukalskiego. Sowiecka pepesza, czyli pistolet maszynowy PPSz z charakterystycznym okrągłym magazynkiem. I tymczasowe zaświadczenie wydawane mieszkańcom Górnego Śląska, stwierdzające narodowość polską.

Czas PRL-u. Popiersie Włodzimierza Lenina. Propagandowe plakaty. Pamiątki z otwarcia Stadionu Śląskiego 22 lipca 1956 roku oraz Wyścigu Pokoju. Pralka Frania – chyba najbardziej znany przedmiot gospodarstwa domowego z tamtych lat, telewizor Belweder i adapter Bambino. Bony towarowe do Pewexu i kartki na mięso. Wreszcie nylonowe pończochy, a obok goździki – atrybuty Dnia Kobiet z czasów realnego socjalizmu. Szklana butelka na mleko (taka, jaką roznosiciele stawiali co dzień rano pod drzwiami), butelka po coca-coli i praca plastyczna Władysława Hasiora. Tyle życie codzienne. Bo są też symbole-pamiątki „wielkiej” historii: kopia z tablicy z postulatami strajkujących robotników w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku i plakat przygotowany przez „Solidarność” na wybory 4 czerwca 1989 roku, czyli w dniu, w którym ponoć skończył się w Polsce komunizm. Setny eksponat to Krasnoludek – symbol Pomarańczowej Alternatywy stworzonej przez Waldemara Fydrycha – Majora.

Na wystawie „zmieszano” obiekty mające wartość historyczną z dziełami sztuki i przedmiotami codziennego użytku – takimi, jakie być może pałętają się jeszcze w naszych piwnicach albo szafach. Bo taka właśnie jest historia – podzielona na sacrum i profanum, tworzona przez wydarzenia wielkie i powszednie. Ekspozycja, której ideę wymyślił dyrektor bytomskiego muzeum Leszek Jodliński, jest frapująca i warta zobaczenia. A jeżeli ktoś chciałby się dowiedzieć o zaprezentowanych tutaj przedmiotach więcej – ma do dyspozycji towarzyszący jej katalog, a właściwie książkę, którą można nabyć za 40 zł.



Artykuł był oglądany 151 razy.
  • Ocena - 0 0 głosów
   


Komentarze








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Wyremontują Rynek. Ale tylko trochę

    ​Do końca lipca. Coraz bardziej sypiący się bytomski Rynek zostanie wkrótce zmodernizowany. To informacja urzędowa lub, jak kto woli, optymistyczna.… więcej >>>

    ZB 23 | Życie miasta | 04.06.2018 | Edytor

    Przedwyborcze zawirowania, czyli kto kandyduje

    ​Komu marzy się władza? Większość kandydatów, mających jesienią wystartować w walce o stanowisko prezydenta Bytomia, już znamy. Niektórych poznamy dopiero wtedy, jak… więcej >>>

    ZB 23 | Życie miasta | 04.06.2018 | Edytor

    Dom może runąć, ludzie muszą uciekać

    ​Dramat się powtarza. Lokatorzy budynku przy miechowickiej ulicy Chroboka 9a zostali zmuszeni do pilnego wyprowadzenia się. Wszystko przez szkody górnicze.… więcej >>>

    ZB 23 | Życie miasta | 04.06.2018 | Edytor

    Wąskotorówka rusza w weekend

    ​Praca wre. Nawet po kilkanaście godzin dziennie spędzają na szlaku pomiędzy Bytomiem a Miasteczkiem Śląskim członkowie Stowarzyszenia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, by… więcej >>>

    ZB 23 | Życie miasta | 04.06.2018 | Edytor

    Urodziny słonecznego 70-latka

    ​Jubileusz. Festynem z udziałem tłumu gości Przedszkole nr 25 przy ulicy Olejniczaka uczciło swoje 70 urodziny. Mali gospodarze zrobili prawdziwą furorę,… więcej >>>

    ZB 23 | Życie miasta | 04.06.2018 | Edytor

    Armata wystrzeliła, wiwat nowy król!

    ​Uroczystości na Rynku. Tradycyjnie w uroczystość Bożego Ciała członkowie Bractwa Kurkowego Grodu Bytomskiego ogłosili swojego nowego króla . Został nim jeden… więcej >>>

    ZB 23 | Środek życia | 04.06.2018 | Edytor

    W poszukiwaniu nieznanego gatunku

    ​Wyprawa do Iranu.  Na kilkutygodniową wyprawę w pustynne rejony Iranu wyruszyła właśnie wyprawa, w której uczestniczy bytomski przyrodnik i podróżnik Roland Dobosz. Naukowcy… więcej >>>

    ZB 23 | Środek życia | 04.06.2018 | Edytor

    Industriada będzie kobietą

    ​Zaproszenie. Dziewiąta edycja Industriady, a więc Święta Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, czeka nas w najbliższy weekend. Jedna z odsłon tej wielkiej imprezy… więcej >>>

    ZB 23 | Środek życia | 04.06.2018 | Edytor

    Dziecięce szantowisko

    ​Z marynarską nutą. Już po raz szesnasty Młodzieżowy Dom Kultury nr 1 przy ulicy Powstańców Warszawskich przyciągnął do siebie małych miłośników… więcej >>>

    ZB 23 | Środek życia | 04.06.2018 | Edytor


    OGŁOSZENIA
    DROBNE

    W PONIEDZIAŁEK
    W GAZECIE
    W ŚRODĘ
    W INTERNECIE!*

    *za 15% dopłatą

    23 czerwca 2018

    imieniny:
    Wandy, Zenona

    Bytom
    9°C

    Ciśnienie: 1018 hPa

    Galeria Tomenki

    Nasze akcje

    • Panteon bytomski

      Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

    Redakcja