Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Dobra koalicja, a przynajmniej najlepsza

Od wyborów samorządowych Bytomiem rządzi koalicja KO-PiS, czyli Koalicji Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości. Co prawda magicy z… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 25 | 23.06.2014 | Środek życia | Marcin Hałaś

Burmistrz, który pracował za darmo

​Karol Dudra spoczywa w Bytomiu. Przez siedemnaście lat był burmistrzem miasta Skole na Kresach. Jako burmistrz pracował za darmo – rodzinę utrzymywał dzięki temu, że równocześnie był przedsiębiorcą. Ziemską przystań znalazł w Bytomiu.


Postać Karola Dudry przypomniał profesor Stanisław Sławomir Nicieja. W drugim tomie jego książki „Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych” znajduje się rozdział poświęcony miastu Skole w Karpatach. Skole dziś znajduje się na terytorium Ukrainy, przed II wojną światową należało do województwa stanisławowskiego w Polsce. Skole nazywane było „mekką europejskich myśliwych”. Do istniejącego tam bajecznego pałacu baronów Groedlów zjeżdżała na polowania arystokracja z całej Europy. Pisząc o Skolem Nicieja przypomina postać jego burmistrza z czasów II Rzeczpospolitej – Karola Dudry. Wydaje się on charakterystyczną dla Kresów postacią „wielokulturowca”, dla którego Polska stała się ojczyzną z wyboru i miłości. Z pochodzenia był bowiem Węgrem urodzonym w Turiarematte. Do Skolego przyjechał jako dziecko z rodzicami, którzy wkrótce zmarli. Jako sierota znalazł w Skolem opiekunów – austriacką rodzinę Wagnerów, którzy przybyli do Skola z Grazu i prowadzili tam sklep z wyrobami kolonialnymi. Karol Dudra ukończył we Lwowie Szkołę Handlową, a kiedy Wagner osiągnął wiek emerytalny – przekazał mu swój interes.

Karol Dudra interes rozwinął jeszcze bardziej. Stał się nie tylko kupcem, ale również hurtownikiem. Jak pisze profesor Nicieja, sklep Dudry „jako jedyny w całej okolicy oferował przywożone z hurtowni Budapesztu, Wiednia i Jugosławii delikatesy: migdały, rodzynki, daktyle, cynamon i różnosmakowe papryki oraz wszelkiego rodzaju ingrediencje”. Prowdził też wypożyczalnie nart, sprzedawał rowery (sam był zapalonym cyklistą). Kiedy Polska odzyskała niepodległość – mieszkańcy Skola wybrali Dudrę burmistrzem. Funkcję tę sprawował przez cały okres międzywojenny – długie 17 lat. W magistracie nie pobierał za swoją pracę żadnego wynagrodzenia – dochód przynosiły mu sklepy oraz wille, w których wynajmował pokoje turystom. Dla Skolego był kimś takim jak Georg Brüning dla Bytomia. Pisze profesor Stanisław S. Nicieja: „Jako bumistrz Dudra działał z rozmachem. Dbał o estetykę miasteczka. Tworzył wokół letniska dobrą markę, która miała ściągać turystów. Jego dziełem były utwardzone ulice, porządne chodniki, park miejski, ścieżki spacerowe do lasu, most nad rzeką Opór i plaża z pawilonem nad Oporem. (...) Jego główną zasługą było wybudowanie w Skolem elektrowni według projektu lwowskiego inż. Stanisława Szafnickiego. (...) Drugą ważną inwestycją burmistrza Dudry była nowoczesna szkoła, która do dziś jest jednym z największych budynków w Skolem.

Karol Dudra był dwukrotnie żonaty. Jego pierwsza żona Jadwiga zmarła w 1914 roku. Ich córka Helena miała wówczas 2 lata. W Skolem Helena Dudra wyszła za mąż za chemika Stefana Dubowca. W 1947 roku córka Dudry Helena Dubowiec wraz z mężem osiadła w Bytomiu. Stefan Dubowiec przez długie lata był nauczycielem w bytomskiej „Budowlance”. W naszym mieście mieszka dziś ich córka – Hanna Wachowska, wnuczka Karola Dudry.

Profesor Nicieja odnotowuje: „Rodzina burmistrza Dudry przeżyła wojnę w komplecie. Miała wyjątkowe szczęście, bo w tamtych czasach śmierć czyniła spustoszenie we wszystkich rodzinach. Po miesiącach tułaczki przez Węgry, Austrię i Niemcy Dudrowie dotarli do kraju. U schyłku życia Karol Dudra znalazł pracę w Domu Wypoczynkowym koło Szklarskiej Poręby. Zmarł w 1950 roku i spoczął na cmentarzu w Bytomiu.” Hanna Wachowska pamięta okoliczności śmierci dziadka. – Przyjechał do nas w odwiedziny na święta Bożego Narodzenia 1949 roku – opowiada pani Hanna.
– Był już zmęczony i schorowany, podupadł na zdrowiu w czasie wojennego pobytu w obozie w Niemczech. W Bytomiu zachorował na zapalenie płuc. Leżał w szpitalu przy ul. Żeromskiego. Niestety, nie udało się do wyleczyć. Umarł 22 stycznia 1950 roku. Bardzo kochałam dziadka i dobrze go pamiętam.

Karol Dudra zmarł mając 80 lat. Hanna Wachowska do dziś przechowuje jego fotografie, klepsydrę, a także listy, jakie pisał ze Szklarskiej Poręby do swojej mieszkającej w Bytomiu córki. Grób Karola Dudry – wielkiego burmistrza pięknego miasteczka na polskich Kresach znajduje się na bytomskim cmentarzy przy ul. Kraszewskiego.



Artykuł był oglądany 4575 razy.
  • Ocena - 4 5 głosów
   


Komentarze








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Bracia Kurkowi jak co roku strzelali z armaty na Rynku

    ​Prezydent nagrodzony. Zgodnie z wieloletnią tradycją w Boże Ciało członkowie Bractwa Kurkowego Grodu Bytomskiego spotkali się na Rynku.

    więcej >>>
    ZB 25 | Życie miasta | 23.06.2014 | Edytor

    Pilnują swego i… sporo remontują

    Na wszelki wypadek. Pracownicy Szpitala Specjalistycznego nr 2 przy ulicy Batorego są już spokojniejsi o swoją przyszłość, ale wciąż trzymają rękę… więcej >>>

    ZB 25 | Życie miasta | 23.06.2014 | Tomasz Nowak

    Siódemka wraca. Na dwa tory

    ​A miało jej nie być. Po sześciu latach przerwy tramwaj linii 7 wraca na swoją starą trasę. Pierwszy, uroczysty kurs już… więcej >>>

    ZB 25 | Życie miasta | 23.06.2014 | Edytor

    Absolutorium dla prezydenta. Problemu nie powinno być

    Radni zdecydują. Udzielenie prezydentowi absolutorium z wykonania budżetu za rok 2013 to najważniejsza sprawa, jaką podczas zaplanowanej na 23 czerwca sesji… więcej >>>

    ZB 25 | Życie miasta | 23.06.2014 | Edytor

    Zamkną przejazd na Zamłynie

    ​Wakacje z utrudnieniami. 28 czerwca rusza, a 15 września zakończy się wielki remont torowiska tramwajowego pod wiaduktem kolejowym na Zamłyniu.… więcej >>>

    ZB 25 | Życie miasta | 23.06.2014 | Edytor

    Dom Nadziei zostanie w Bobrku?

    ​Wciąż chcą bić rekordy. Podsumowano akcję „Kilometry dobra”, podczas której zbierano pieniądze na budowę nowej siedziby Katolickiego Ośrodka Dom Nadziei.… więcej >>>

    ZB 25 | Środek życia | 23.06.2014 | Edytor

    Harcerstwo uczy bycia liderem

    Bożena Mientus Bytomianką Wiosny.  Przyrzeczenie harcerskie złożyła, gdy miała 12 lat. Męża poznała na kursie instruktorów, a dziś ich dzieci… więcej >>>

    ZB 25 | Środek życia | 23.06.2014 | Edytor

    1 lipca koniec „stodoły”! Co z drużynami Polonii?

    ​Hokej. Od lat wiadomo, że mimo wzmacniania konstrukcji dachu hala lodowiska przy Pułaskiego nie nadaje się do użytkowania. Po wykonaniu… więcej >>>

    ZB 25 | Życie sportowe | 23.06.2014 | Witold Branicki

    Do połowy lipca przebudują skrzyżowanie

    Szombierki. Trwa oczekiwana przez kierowców modernizacja skrzyżowania ulic Wyzwolenia i Zabrzańskiej. Ma ona usprawnić ruch w tym rejonie i uwolnić mieszkańców od kłopotów… więcej >>>

    ZB 25 | Życie dzielnic | 23.06.2014 | Edytor