Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Domki z kart

​Niemal równy rok temu pisałem w tym miejscu w komentarzu "Bartyla może wszystko" następujące złowa:  "Kredyt na 225… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 18 | 02.05.2017 | Środek życia | Jacek Sonczowski

Czerwona karabela

​Oręż minionych czasów. Gdyby bytomianin Ryszard Bulanda urodził się kilkaset lat temu, to zapewne byłby mistrzem w zbrojowni któregoś z ówczesnych możnowładców.  Przez 45 lat spod jego rąk wychodziły wspaniałe zbroje, kolczugi i wszystkie możliwe rodzaje białej broni.


– Gdybym miał wskazać źródło mojej pasji, to zapewne byłby to nasz stary Bytom z lat 50.-60. Jako chłopiec razem z kolegami bawiliśmy się w wojnę i inne podobne gry, myszkując po śródmiejskich kamienicach. Trudno dziś uwierzyć, ale wtedy na strychach i w piwnicach można było znaleźć wiele starych bagnetów i resztek zniszczonej broni, którą jako dzieci przerabialiśmy na potrzeby naszych zabaw. Od tych przeróbek wzięła się moja późniejsza pasja, z którą związałem się zawodowo aż do choroby, która uniemożliwia mi dziś ciężką harówkę, jaką jest wykonywanie starej broni. Pasja jednak jest czymś, z czym się nigdy nie rozstanę – wspomina bytomianin dziś mieszkający w Stolarzowicach.

Spory wpływ na twórczość Ryszarda Bulandy wywarła wieloletnia znajomość z Tomaszem Jaksą-Mokulskim, nieżyjącym już miłośnikiem historii polskiego oręża, członkiem bytomskiego Bractwa Kurkowego, a także kontakty z profesorem Wiktorem Zinem. Częściowo pod ich wpływem bytomianin zaczął odtwarzać stare modele szabel. W swojej kolekcji ma zarówno karabelę w obitej czerwonym aksamitem pochwie, jak i szable ułanów wrześniowych. Obok w dawnej pracowni wiszą szable wojowniczych Mameluków, a nawet szabla indyjska z rękojeścią zwieńczoną głową tygrysa.

– Czerwona karabela w obitej szkarłatem pochwie była w swoich czasach symbolem wysokiego statusu społecznego jej posiadacza. Ten kolor był bowiem symbolem zamożności. Nie bez powodu mówi się, że za jedną szablę można było nabyć całą wieś razem z „duszami”, a broń taka stanowiła pożądany łup wojenny. W XVI-XVIII wieku nie było jakiegoś dokładnego modelu szabli. Te dopiero pojawiły się wraz z regularną armią. Stąd mamy wzory XX-wieczne, modele 17, 21 34, a nawet 76 – tłumaczy Ryszard Bulanda.

Jako dowód płatnerz pokazuje szablę model 76 używaną podczas parad w komunistycznej Polsce. Jest ona ozdobiona orłem, jednak bez korony. Obok niej wisi rapier i koncerz, a także puginał, których używano przed wiekami. W rogu pracowni domostwa strzeże wojownik ubrany w kolczugę i misiurkę. Ma również miecz i puginał do zadawania ciosów nieproszonym gościom. 

– Takie kolczugi wykonywałem wiele lat temu. Jest to bardzo żmudna praca. Pierwszą zrobiłem z pierścieni, które pojechałem kupić do ówczesnej huty „Baildon”. Kiedy poprosiłem o 50 kilogramów, sprzedawca ze zdziwieniem spytał, po co mi tyle metalu, bo przed chwilą był u niego klient z „Polmozbytu” i kupił tylko 5 kilo. Odparłem, ze robię płot koło domu, bo nie chciałem wzbudzać sensacji i lawiny pytań. Sama kolczuga, choć metalowa nie jest tak ciężka jak zbroja płytowa, a takie też robiłem. Te drugie mogą mieć i 60 kilogramów, a rycerza kiedyś sadzano na koniu przy pomocy podnośnika. Upadek na polu bitwy oznaczał więc w zasadzie koniec, bo jeździec nie był w stanie sam się podnieść. Nieszczęśników stratowanych przez konie często dobijano sztyletami mizerykordiami – mówi pan Ryszard. 

Wykonanie zbroi wymaga mnóstwa czasu i niemałej siły. Samo „wyprodukowanie” szabli lub miecza trwa mniej więcej 5-6 dni. Zaczyna się od kawałka płaskownika, który kuje się na gorąco i stopniowo obrabia, nadając pożądany kształt. Do tego dochodzi zdobienie, które trzeba wytrawiać, a także oksydowanie. Przed wiekami cześć tych prac wykonano przy użyciu końskich kopyt wcieranych w metal. Stąd ciężka praca i czas wykonania przekładały się na wartość przedmiotu, poodnoszoną dodatkowo zależnie od stanu sakiewki właściciela. Głownie i pochwy ozdabiano m.in. złotem i drogimi kamieniami.

Dziś Ryszard Bulanda zajmuje się tylko czyszczeniem swojej broni i przeglądaniem publikacji historycznych, bowiem ciężka choroba praktycznie wykluczyła go z jego ukochanego zajęcia. Stara się zarazić swoją pasją młodszego syna, jednak zdaje sobie sprawę, że nauka wykonywania broni to nie tylko kowalstwo, ale również znajomość historii i dawnych zwyczajów. Bez tego nigdy nie powstanie prawdziwa kolczuga czy halabarda, a nawet niewielki sztylet. Takie umiejętności zdobywa się latami.



Artykuł był oglądany 1552 razy.
  • Ocena - 5 3 głosów
   


Komentarze

Jarosław Łazarczyk
napisał
19.06.2018
o 14:45

Jarosław Łazarczyk
20 minut temu
UWAGA NA BULANDA SZABLE! W marcu 2017 zleciłem wykonanie repliki szabel panu Ryszardowi Bulandzie i przelałem kwotę 2800zł tytułem tego zlecenia. Nieuczciwy Ryszard Bulanda wówczas przedstawiający się jako właściciela firmy Bulanda Szable zamieszkały w Bytomiu przy ul. Gombrowicza 45 do tej pory nie zwrócił pieniędzy ani nie przysłał zamówionych szabli. Zwrotu dochodzę sądownie ale na w/wymienionym nieuczciwym rzemieślniku nie robi to wrażenia. Do tej pory nie zwrócił przywłaszczonej kwoty. OSTRZEGAM!








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Opozycja chce grillować prezydenta

    ​Zgodnie z planem. Ciężkie czasy czekają prezydenta Bytomia Damiana Bartylę. Kontrolująca Radę Miejską opozycja wprost zapowiada, że będzie go konsekwentnie… więcej >>>

    ZB 18 | Życie miasta | 02.05.2017 | Edytor

    Stadion przy Olimpijskiej nie będzie modernizowany

    ​Prezydent bezradny. Nie będzie nowego stadionu Polonii Bytom, przy ulicy Olimpijskiej nie powstanie nowoczesny kompleks sportowy. Mająca przewagę w Radzie… więcej >>>

    ZB 18 | Życie miasta | 02.05.2017 | Edytor

    Jak miał wyglądać kompleks sportowy?

    ​Budowa nowoczesnego, mającego kosztować 125 milionów złotych kompleksu przy ulicy Olimpijskiej była najważniejszą i najbardziej forsowaną inwestycją prezydenta Damiana Bartyli. 

    więcej >>>
    ZB 18 | Życie miasta | 02.05.2017 | Edytor

    Bezrobocie znów spadło,  a praca była na targach

    ​Sporo ofert. Ponad 70 wystawców zaprezentowało swoje oferty na odbywających się w Agorze Bytom Targach Pracy. Odwiedziło je wiele osób poszukujących… więcej >>>

    ZB 18 | Życie miasta | 02.05.2017 | Edytor

    Przybędzie nam śmietników

    ​Kontenerów przybędzie. Koniec z dowolnością segregacji odpadów. Od 1 lipca zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie określające jednolite zasady wyrzucania śmieci w całym kraju.… więcej >>>

    ZB 18 | | 02.05.2017 | Edytor

    Raport oceniający BPK zostanie upubliczniony?

    ​Dzieje się w spółce. Prezydent naszego miasta Damian Bartyla chce upublicznienia raportu z kontroli, jaką przeprowadzono w Bytomskim Przedsiębiorstwie Komunalnym. 

    więcej >>>
    ZB 18 | Życie miasta | 02.05.2017 | Edytor

    Pożeglować lodowym szlakiem

    ​Nie dla mięczaków. Fale, przenikliwy ziąb i opady zacinającego śniegu. Z takimi niedogodnościami musi się liczyć bytomianin Grzegorz Dronka, który zamiast myśleć… więcej >>>

    ZB 18 | Środek życia | 02.05.2017 | Edytor

    Bytomianka Wiosny: nowe rozdanie

    ​Laur dla Marioli Wiatr. Panie z Ligi Kobiet Nieobojętnych rozpoczęły nowe rozdanie w wyborach Bytomianki Roku. Bytomianką Wiosny 2017 została Mariola Wiatr.… więcej >>>

    ZB 18 | Środek życia | 02.05.2017 | Edytor

    Olivia o pięknym głosie

    ​Nie tylko po angielsku. Olivia Klinke, uczennica V klasy Szkoły Podstawowej nr 28 w Łagiewnikach została laureatką Międzynarodowego Konkursu Piosenki „World… więcej >>>

    ZB 18 | Środek życia | 02.05.2017 | Edytor


    OGŁOSZENIA
    DROBNE

    W PONIEDZIAŁEK
    W GAZECIE
    W ŚRODĘ
    W INTERNECIE!*

    *za 15% dopłatą

    25 września 2018

    imieniny:
    Aurelii, Władysława

    Bytom
    5°C

    Ciśnienie: 1028 hPa

    Galeria Tomenki

    Nasze akcje

    • Panteon bytomski

      Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

    Redakcja