Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Dobra koalicja, a przynajmniej najlepsza

Od wyborów samorządowych Bytomiem rządzi koalicja KO-PiS, czyli Koalicji Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości. Co prawda magicy z… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 48 | 26.11.2012 | Środek życia | Edytor

Żegnaj, święty Wawrzyńcze

Był taki kościółek. Jak wiadomo, lubimy obchodzić rocznice. Najlepiej smutne i późną jesienią. Przynajmniej tak głosi stereotyp. Nie walczmy z nim, bo i tak nie wygramy. Zatem poniżej będzie smutno, rocznicowo, jesiennie i beznadziejnie. 


14 listopada minęła trzydziesta rocznica spalenia zabytkowego kościoła świętego Wawrzyńca w bytomskim parku miejskim. Z górą osiemdziesiąt lat stanowił on bodaj największą ozdobę tego miejsca, uważanego do 1945 roku za najpiękniejszy park miejski całego Śląska, zaraz po Szczytnickim we Wrocławiu. Kościółek, potocznie nazywany „Schrotholzkirche”, był ulubionym motywem pocztówek, zdjęć i rysunków. Do Bytomia trafił z początkiem XX wieku z Mikulczyc, gdzie wybudowano go w XVI wieku jako świątynię parafialną. Ufundowaną przez właściciela Mikulczyc Daniela Ziemięckiego świątynię wzniesiono z drewna modrzewiowego. Nawa miała wymiary 10 x 11 m a prezbiterium 8 x 10 m. Do kościółka dostawiono sosnową kwadratową wieżę oraz dwie kruchty: zachodnią i południową. Charakterystycznym elementem były tzw. soboty – obiegające kościół na zewnątrz podcienia (mające za zadanie odprowadzenie wody od ścian budynku). 

Kiedy w roku 1892 w Mikulczycach powstał nowy kościół, los drewnianej świątyni stanął pod znakiem zapytania. Chciano go zburzyć, przeznaczyć na salę zebrań bractwa strzeleckiego a nawet przystań kajakową. Ostatecznie w 1901 roku kościół za 5 tysięcy marek kupiły władze Bytomia. Świątynia, fachowo zdemontowana i złożona na nowo w bytomskim parku, stała aż do 1921 roku pusta, potem rozpoczęto w niej organizować muzeum sztuki sakralnej. Warto podkreślić, że nigdy nie pełniła w Bytomiu funkcji sakralnej. Niecodzienne zastosowanie znaleźli dla kościoła hitlerowcy – urządzono w nim mauzoleum bytomian poległych w wojnie światowej, którego centralnym punktem był olbrzymi sarkofag z węgla. Po 1945 roku kościółek (w latach 60. wyremontowany) stał pusty do początku lat siedemdziesiątych. Wówczas przejęło go Muzeum Górnośląskie. Organizowano w nim latem czasowe wystawy. Stan kościoła stale się pogarszał, a muzealnicy, mimo największych starań, nie byli w stanie przekonać władz o konieczności przyznania odpowiednich środków na jego utrzymanie. Nic dziwnego – stał w parku im.  „generała” Świerczewskiego, więc nawet nie nazywano go oficjalnie kościołem, a „obiektem zabytkowym”. Niczego nie wskórali również bytomscy społecznicy, którzy po Sierpniu postulowali oddanie kościółka diecezji opolskiej. 

Tragiczny koniec nadszedł późnym wieczorem 14 listopada 1982 roku. Kościół spłonął w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Wieść gminna o inspirację pomówiła władze, czemu jednak trudno dać wiarę – nie przyniosło by to bowiem reżimowi żadnych korzyści. Doświadczeni strażacy mówili między sobą o piromanie-szaleńcu (w tym samym czasie spłonęły szatnie basenu w parku). Szybko podjęto decyzję o odbudowie, zamówiono sporządzenie odpowiedniej dokumentacji, i... na tym się skończyło. 

Dalsze dzieje spalonego kościoła można streścić jako smutny, chocholi taniec bezsilności, niemocy, złej woli i niekompetencji. Kto chce, może z zachowanych dokumentów czytać o niekończących się „operatywkach”, wizjach lokalnych, ekspertyzach, projektach… Nie ustalono do dzisiaj sprawcy, nikt nie wie, w jakim kierunku odjechały z bytomskiego parku ciężarówki z uratowanymi metrami sześciennymi drewna (kościół, spalony jedynie w 30 procent rozebrano, a uzyskany materiał użyty miał być do odbudowy). Ostateczny wyrok zapadł 15 września 1988 roku. Kościół św. Wawrzyńca w Bytomiu został skreślony z rejestru zabytków. Na działania podejmowane po 1989 roku też lepiej spuścić zasłonę milczenia – nie wyszły bowiem nigdy poza faryzejskie deklaracje dobrej woli i zrozumienia. 

Żegnaj, święty Wawrzyńcze. Znając to miasto – na zawsze. 

MACIEJ DROŃ

 



Artykuł był oglądany 4246 razy.
  • Ocena - 4 3 głosów
   


Komentarze

Maciej Droń
napisał
17.04.2020
o 16:57

Już po opublikowaniu tego tekstu udało mi się ustalić, gdzie podział się materiał ze spalonego kościoła. Trafił on do Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego w Wygiełzowie, gdzie posłużył do naprawy różnych obiektów, należących do ekspozycji tego skansenu.

KlzDD
napisał
10.01.2021
o 19:54

Medicine prescribing information. Effects of Drug Abuse. where buy viagra price in Canada. Some what you want to know about medication. Get information here.
<a >Everything about medication.</a> <a >Some information about medicine.</a> <a >Best news about drug.</a>  576ff69








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Mniej podatków,  obligacje na ratunek

    Plan Bartyli. Prezydent Bytomia przedstawił swój pomysł na rządzenie. Damian Bartyla chce obniżki i likwidacji części podatków lokalnych, włączenia naszego… więcej >>>

    ZB 48 | Życie miasta | 26.11.2012 | Tomasz Nowak

    Nastał czas na zmiany w bytomskim hokeju

    ​Rozmowa z Markiem Stebnickim, nowo wybranym prezesem TMH Polonia Bytom

    więcej >>>
    ZB 48 | Życie sportowe | 26.11.2012 | Witold Branicki

    Opłata deszczowa nielegalna!

    No, to mamy problem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił uchwałę bytomskiej Rady Miejskiej, wprowadzającą tak zwaną opłatę deszczową. Przy okazji… więcej >>>

    ZB 48 | Życie miasta | 26.11.2012 | Tomasz Nowak

    Katecheza nie boli!

    Każdy może być świętym. Adam Maniura – katecheta w bytomskich liceach, autor książek, twórca teatru pantomimy, pasjonat fotografii, bloger. Realizuje… więcej >>>

    ZB 48 | Środek życia | 26.11.2012 | Marcin Hałaś

    ZBM powinien przynosić dochód

    ​Rozmowa z Arturem Komorem, prezesem Zakładu Budynków Miejskich w Bytomiu

    więcej >>>
    ZB 48 | Życie miasta | 26.11.2012 | Marcin Hałaś

    Miasto przebuduje skrzyżowanie?

    Szombierki. Czy obecne władze naszego miasta pomogą mieszkańcom dzielnicy protestującym przeciwko wprowadzeniu ruchu jednokierunkowego na ulicy Wyzwolenia? Robiąc to, naprawiłyby… więcej >>>

    ZB 48 | Życie miasta | 26.11.2012 | Edytor

    Komendant rzucony na sport

    Kto weźmie Straż? Artur Paczyna nie jest już komendantem bytomskiej Straży Miejskiej. Od 26 listopada kieruje za to Ośrodkiem Sportu… więcej >>>

    ZB 48 | Życie miasta | 26.11.2012 | Edytor

    Kameraliści wydają drugą płytę

    Po żydowsku. W lutym ukaże się druga płyta Kwintetu Śląskich Kameralistów. Po sukcesie debiutanckiego krążka artyści przygotowali swoje opracowania kompozycji… więcej >>>

    ZB 48 | Życie kulturalne | 26.11.2012 | Edytor

    Policja rozbiła narkotykowy gang

    Kilkudziesięciu zatrzymanych. Za kratki trafili dealerzy handlujący amfetaminą i marihuaną. W trakcie zatrzymań wpadło również kilkunastu ich klientów. W ostatnim… więcej >>>

    ZB 48 | Ciemna strona życia | 26.11.2012 | Edytor


    OGŁOSZENIA
    DROBNE

    W PONIEDZIAŁEK
    W GAZECIE
    W ŚRODĘ
    W INTERNECIE!*

    *za 15% dopłatą

    05 marca 2021

    imieniny:
    Adriana, Fryderyka

    Galeria Tomenki

    Nasze akcje

    • Panteon bytomski

      Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

    Redakcja