Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Dobra koalicja, a przynajmniej najlepsza

Od wyborów samorządowych Bytomiem rządzi koalicja KO-PiS, czyli Koalicji Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości. Co prawda magicy z… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 22 | 03.06.2013 | Życie miasta | Marcin Hałaś

Księga odkryta na nowo

Kronika Gromady Rozbarskiej. Ameryki po raz drugi odkryć raczej nie sposób. Natomiast można odkryć powtórnie Kronikę Gromady Rozbarskiej. I zainteresować nią samego prezydenta RP.


 „W bytomskiej parafii św. Jacka odkryto kronikę lokalnego samorządu, prowadzoną od roku 1823 do 1946 wyłącznie w języku polskim. To znalezisko wyjątkowej rangi na Górnym Śląsku” – pisał 5 maja w „Gościu Niedzielnym” Andrzej Grajewski, który znalezisku temu poświęcił duży dwustronicowy artykuł. „Spis członków Gromady Rozbarskiej” znaleziony został w trakcie porządkowania parafialnego archiwum przez dwójkę młodych historyków: Witolda Madeja oraz Magdalenę Mikrut-Majeranek. Brulion zapisany starannym pismem (z jego charakteru wynika, iż księgę na przestrzeni lat prowadziło kilka osób) jest niezwykły, ponieważ w całości prowadzony był po polsku. Świadczy o tym, że żywioł polski na Rozbarku był silny, że ci, którzy umniejszają dziś obecność kultury polskiej na XIX
-wiecznym Śląsku nie mają racji. Miłośnicy dziejów Bytomia odnajdą tam rozmaite "smaczki” – na przykład informację, że do Gromady Rozbarskiej przystąpił Ignaz Hakuba, w kronice odnotowano wysokość jego płaconych talarami składek.

Książka wydaje się na tyle ważna i cenna – że do Bytomia, aby ją zobaczyć, przyjechał prezydent Rzeczpospolitej Bronisław Komorowski. Cenną księgę zaprezentowano mu w gmachu Muzeum Górnośląskiego. Komorowski zamienił kilka słów zarówno z dwójką młodych historyków, jak i księdzem Tadeuszem Paluchem, proboszczem parafii św. Jacka. W czasie wizyty na Śląsku, jaka odbyła się w niedzielę 26 maja, prezydent Komorowski dość mocno wsparł środowiska, które opowiadają się przeciw tzw. narracji Ruchu Autonomii Śląska. Obiecał patronat nad budową w Warszawie pomnika Wojciecha Korfantego, a w Bytomiu oglądał prowadzoną niemal od początku XIX wieku polską kronikę społeczności Rozbarku. Gdyby nie ta księga – nie przyjechałby do naszego miasta.

Na jedną tylko rzecz odkrywcy rozbarskiej książki nie zwrócili uwagi. Prezydentowi Komorowskiemu przedstawiono wersję, że książka została przekazana parafii najprawdopodobniej w okolicach roku 1946, kiedy kończą się w niej wpisy, teraz zaś ją odkryto. Tymczasem została ona już dokładnie opisana w roku 1973. Wówczas na łamach „Magazynu Bytomskiego”, wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Bytomia, opublikowano tekst Józefa Śruby zatytułowany „Polskie organizacje w Bytomiu w okresie zaboru. I Gromada Rozbarska”. Autor omawia w nim kronikę Gromady Rozbarskiej oraz cytuje obszerne jej fragmenty.

Śruba opisuje „odkrytą” dziś księgę dość dokładnie: „Spis członków Gromady Rozbarskiej jest grubym notatnikiem skarbnika i sekretarza. Zawiera 138 kart, papieru grubego, dwojakiego koloru, typowego dla początków XIX wieku. Karty 1-22 są koloru beżowego, karty od 23 do 138 koloru ciemnoseledynowego (szarego). Oprawa: okładki z grubej czarnej tektury o formacie 20,5 na 16,5 cm, grzbiet z czarnego płótna introligatorskiego nowszych czasów.” To tylko początek bardzo dokładnego opisu zarówno formy, jak i zawartości książki. Autor artykułu konkluduje: „Zachowany Spis członków Gromady Rozbarskiej jest pięknym dowodem polskości Rozbarku. Mimo że znajdziemy w nim zapisy w gwarze śląskiej, w której nie obeszło się bez germanizmów, są tam zapisy w pięknej polszczyźnie, przypominające wielokroć język Reja i Kochanowskiego. Zależało to pewnie od poziomu umysłowego autorów kroniki.

Józef Śruba twierdzi, że w roku 1950 spis członków Gromady Rozbarskiej znajdował się jeszcze w posiadaniu prywatnej osoby, zaś księgę udostępnił mu wówczas, zmarły w 1965 roku, Wincenty Szafarczyk, wtedy zastępca przewodniczącego Gromady Rozbarskiej. Bardzo zatem możliwe, że do parafialnego archiwum trafiła dopiero po jego śmierci.

Co więcej: Józef Śruba o Kronice Gromady Rozbarskiej pisał już znacznie wcześniej, bo w 1961 roku na łamach „Kwartalnika Opolskiego”. Za nim informacje te powtórzył Jerzy Szymiczek w 1967 roku w tekście wydrukowanym w kwartalniku „Zaranie śląskie”. Te informacje są dość łatwo dostępne – tekst Szymiczka „wyskakuje” nawet w wyszukiwarce internetowej po wpisaniu hasła „Gromada Rozbarska”. Natomiast jeden z bytomskich historyków twierdzi, że rękopis ów udostępniał mu do wglądu poprzedni proboszcz parafii ks. Józef Ledwig. Tak więc książka została nie tyle odkryta, co odkryta na nowo i przypomniana. Ustalone też obecne miejsce jej przechowywania – to ważne, bowiem spadkobiercy Szafarczyka mogli nie zadbać o zdeponowanie jej we właściwym miejscu. Wcześniej Kronika była już dostępna historykom i dość dokładnie opisywana. Co oczywiście nie zmienia faktu, że jest bardzo cenna i godna zaprezentowania prezydentowi RP – zresztą z wykształcenia historykowi.



Artykuł był oglądany 3650 razy.
  • Ocena - 5 1 głosów


Komentarze

pozostałe artykuły z tego wydania

Prezydent pisze do marszałka w sprawie skasowanej linii

Protestują, apelują.  1 czerwca ponownie zlikwidowano połączenie kolejowe pomiędzy Bytomiem a Gliwicami. Ta decyzja skłoniła do działania prezydenta naszego miasta… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor

Mieszkańcy alarmują: Robią z Bobrka śmietnisko

Mieszkańcy mają dość. Nasza dzielnica jest traktowana jak jedno wielkie dzikie wysypisko. Trafiają tu odpady z całej Polski i nikt nie… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Tomasz Nowak

Nie tylko szczaw i mirabelki

Bliżej przyrody. Nie tak dawno polityk Stefan Niesiołowski stwierdził, że w Polsce nie ma biedy, ponieważ nie widuje dzieci, zbierających… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor

Minister pamięta, pieniądze będą

Sami musimy się postarać. Borykający się z potężnymi problemami Bytom otrzyma specjalne środki finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Sam musi jednak… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor

Motocykliście parkomat nie straszny

Będzie taniej. Zgodnie z naszymi zeszłotygodniowymi zapowiedziami radni mocno zmienili zasady działania  bytomskiej strefy płatnego parkowania. Nowe rozwiązania są korzystniejsze… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Tomasz Nowak

Polonia legnie z honorem

Piłka nożna. Minionej niedzieli finiszowała ekstraklasa. W sobotę nastąpi kres sezonu pierwszej ligi. Najdłużej, do 26 czerwca, potrwają rozgrywki czwartej ligi… więcej >>>

ZB 22 | Życie sportowe | 03.06.2013 | Witold Branicki

Dni Bytomia zabrzmią po śląsku

Trzy dni zabawy. Popularny przed paroma laty zespół Feel, nasze rodzime Oberschlesien oraz grupy spod znaku śląskich szlagierów to największe… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor

Skończyli remont na Moniuszki

Śródmieście. 28 maja nareszcie zakończyła się kompleksowa modernizacja torowiska tramwajowego na ulicy Moniuszki. To aż o 19 dni później, niż… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor

Odkryli błękit sprzed lat

Konserwatorzy w sali Gorczyckiego. Do gmachu dawnego starostwa przy ulicy Korfantego – obecnie jednej z siedzib Muzeum Górnośląskiego – po… więcej >>>

ZB 22 | Życie miasta | 03.06.2013 | Edytor


OGŁOSZENIA
DROBNE

W PONIEDZIAŁEK
W GAZECIE
W ŚRODĘ
W INTERNECIE!*

*za 15% dopłatą

13 grudnia 2019

imieniny:
Łucji, Otylii

Galeria Tomenki

Nasze akcje

  • Panteon bytomski

    Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

Redakcja