Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Dobra koalicja, a przynajmniej najlepsza

Od wyborów samorządowych Bytomiem rządzi koalicja KO-PiS, czyli Koalicji Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości. Co prawda magicy z… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 39 | 24.09.2018 | | Marcin Hałaś

Od śmierci nikt się nie wykręci

​„Trupia” wystawa w muzeum. Katafalk, trumna, klepsydry, kostucha – otwarcie takiej wystawy powinno odbyć się w Dzień Zaduszny albo tzw. Halloween. Niemniej niezależnie od pory – na ekspozycję zatytułowaną „Od śmierci nikt się nie wykręci” warto się wybrać do Muzeum Górnośląskiego.


Wchodzimy do pierwszej sali i słyszymy coś na kształt ścieżki dźwiękowej z tanich horrorów – złowrogie wycie psa, skrzypienie zawiasów, pohukiwanie puszczyka. Ale wbrew pozorom nie jest to wystawa poświęcona duchom i „strachom”. Przypomina nam raczej, że śmierć to od zawsze nieodłączna część... życia. Ale zaczyna się od folkloru, czyli ludowej wizji śmierci. Są więc wykonane w Koniakowie maski śmierci oraz figurki śmierci z szopek kukiełkowych – wszystkie te wyobrażenia służyły swoistemu „oswajaniu” śmierci, czy też raczej oswojeniu się żywych z jej nieuchronną perpektywą. Do tego sporo informacji o zwiastunach śmierci, a raczej o zjawiskach, które za takowe uważano. Tak więc śmierć mogły zapowiadać/sygnalizować/wróżyć zwierzęta: pies wyjący nocą z pyskiem przy ziemi, rycie kreta – od domu w stronę pola, pohukiwanie sowy „pójdźki”, czy takie zdarzenia jak pęknięcie lustra, szyby albo szklanego klosza lampy, pukanie w okno, wreszcie sny – o wypadających zębach, brudnej wodzie.

Kolejne sale wystawy są już mniej ludowo-demoniczne, za to bardziej chrześcijańskie i katolickie. W drugiej zobaczymy obrazy świętego Józefa – patrona dobrej śmierci, bo on umierał, mając obok siebie Najświętszą Maryję oraz Pana Jezusa. Ale kto wie, że patronami dobrej śmierci są także: św. Krzysztof, św. Agata, św. Andrzej Bobola, św. Benedykt, św. Rozalia i św. Dyzma, znany jako Dobry Łotr.

A jeśli już ktoś umarł – w trzeciej sali możemy się sporo dowiedzieć o czuwaniu przy trumnie i przygotowaniu nieboszczyka do pogrzebu. Bo przecież kiedyś ludzie umierali w domach, nie w szpitalach; w domach ich ciała spoczywały aż do wyprowadzenia na cmentarz i w domach dokonywano wszystkich czynności, które dziś powierzamy pracownikom zakładu pogrzebowego. Zaczynano od zamykania oczu zmarłego – musiała to uczynić bliska mu osoba, aby nieboszczyk nie wypatrzył nikogo do pociągnięcia za sobą. I obyczaje związane z przygotowaniem do pogrzebu – na przykład wodę, jaka pozostała po obmywaniu zmarłego należało wylać na jałowej ziemi, gdzie nic nie rośnie, z dala od domu i pomieszczeń gospodarskich dla zwierząt. A naczynie (miskę) po niej trzeba było zniszczyć lub „odczarować” przewracając. Podobnie robiono z krzesłami, na których stała trumna. No właśnie – w tej sali wystawy stoi trumna – brakuje tylko prawdziwego nieboszczyka, zastąpił go położony do trumny górniczy mundur.

Ostatnia sala wystawy nosi tytuł „Ostatnie pożegnanie”. Czyli rzecz o pogrzebie. Zwracają uwagę żałobne ornaty. Są też klepsydry – z początku XX wieku oraz z lat 60. i 70. XX wieku, w tym zawiadomienia o śmierci znanych osób – artysty Pawła Stellera oraz twórcy i pierwszego dyrektora Muzeum Śląskiego w Katowicach prof. Tadeusza Dobrowolskiego. Dalej zdjęcia z pogrzebów oraz maska pośmiertna (czyli wykonany z gipsu odlew twarzy umarłego) kompozytora Ludomira Różyckiego. Porcelanowe zdjęcia, jakie kiedyś umieszczano na nagrobkach – dziś zwyczaj ten już zanikł, podobnie jak cmentarze uległy unifikacji. Kiedyś wznoszono na nich piękne pomniki, dziś królują na nich importowane z Chin marmurowe nagrobki, przypominające kostki mydełka Fa.

Na koniec malutka salka pokazująca jak śmierć „oswaja” z kolei współczesna kultura masowa. Od powieści Edgara Alana Poe do płyt zespołu Iron Maiden. Są nawet koszulki ze „śmiertelnymi” motywami i „trupie” lalki Momo. To jednak smutne porównanie – kiedyś kultura ludowa śmierć „oswajała”, współczesna kultura masowa nasyca ją elementami kojarzącymi się z satanizmem.

Symboliczną klamrą tej ekspozycji są: kosa – nieodłączny atrybut kostuchy z ludowych wyobrażeń w pierwszej sali i łopata grabarza w ostatnim pomieszczeniu. Twórcom ekspozycji należą się gratulacje – rzadko tak niewielka przecież wystawa jest tak treściwa, rzadko zawiera tak dużo wiadomości i interesujących eksponatów. To dla publiczności Muzeum Górnośląskiego oferta bardzo poważna. Wręcz – śmiertelnie poważna.



Artykuł był oglądany 698 razy.
  • Ocena - 0 0 głosów
   


Komentarze








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Lewica stawia na Czubaka

    ​Na szybko. Były dwukrotny przewodniczący Rady Miejskiej Jan Kazimierz Czubak to kolejny kandydat na prezydenta Bytomia. Wystawia go Sojusz Lewicy… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    PiS rozbije układ

    ​Zjechali ministrowie. Bytomskie Prawo i Sprawiedliwość oficjalnie zaprezentowało swego kandydata na prezydenta miasta. W inauguracji kampanii Mariusza Janasa wzięli udział członkowie rządu,… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Prawybory już 5 października

    ​Zapraszamy! 5 października po raz kolejny zapraszamy na prawybory „Życia Bytomskiego”. Spotykamy się na ulicy Dworcowej i wybieramy prezydenta Bytomia. Zapraszamy… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Daleko od górnictwa, czyli jak promuje się Bytom

    ​Z przytupem. Na kanale Youtube można obejrzeć nowy film promujący Bytom. Jest świetny: efektowny, dynamicznie zmontowany i daleki od stereotypowego postrzegania naszego… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Politycy z Warszawy razem z Wołoszem

    ​Przywieźli wsparcie. Dawno nie mieliśmy w naszym mieście tak wielu znanych ogólnopolskich polityków jednocześnie. W minioną środę zawitali do nas liderzy Koalicji… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Bytomski blues zabrzmi na „Rawie”

    Zagrają w „Spodku”. Bytomski zespół KSW  BLUES po raz pierwszy w swojej karierze zagra podczas tegorocznej XXXVII edycji Rawy Blues, największej tego… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Rycząc, budzili lwa

    ​Duma przywrócona. Śpiący na bytomskim Rynku lew był bohaterem minionego tygodnia. Postarała się o to grupka bytomskich licealistów, inicjatorów akcji „Obudzimy… więcej >>>

    ZB 39 | Życie miasta | 24.09.2018 | Edytor

    Chodzić z kijami każdy może

    ​Zdrowo i przyjemnie. Bytomianka Katarzyna Marondel jest jedną z instruktorek promujących ogólnopolski projekt Nordic Walking na receptę. Zajęcia odbywają się co czwartek… więcej >>>

    ZB 39 | Życie sportowe | 24.09.2018 | Edytor

    Studenci seniorzy znowu się kształcą

    ​Indeksy dla nowych. Ponad 650 osób powyżej 50. roku życia uczęszcza na zajęcia Bytomskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Kolejny rok akademicki… więcej >>>

    ZB 39 | Środek życia | 24.09.2018 | Edytor


    OGŁOSZENIA
    DROBNE

    W PONIEDZIAŁEK
    W GAZECIE
    W ŚRODĘ
    W INTERNECIE!*

    *za 15% dopłatą

    16 lipca 2019

    imieniny:
    Mariki, Benity

    Galeria Tomenki

    Nasze akcje

    • Panteon bytomski

      Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

    Redakcja