Zb logo

  

   blogi   forum

Wiadomości

Komentarze / Blogi

Tomasz Nowak Tomasz Nowak

Kamera! Akcja! I nic nie widać

​Bytomski system monitoringu to 38 kamer non stop rejestrujących to, co dzieje się w najważniejszych punktach miasta, obraz… więcej >>>


Marcin Hałaś Marcin Hałaś

Domki z kart

​Niemal równy rok temu pisałem w tym miejscu w komentarzu "Bartyla może wszystko" następujące złowa:  "Kredyt na 225… więcej >>>


Witold Branicki Witold Branicki

Krajobraz po historycznym spadku

​Na 760-lecie lokacji Bytomia na prawie niemieckim Ratusz oraz jego agendy, miejscowe instytucje i organizacje

przygotowały turnieje, imprezy,… więcej >>>


Jacek Sonczowski Jacek Sonczowski

Święto policji w teatrze “Rozbark”

​Policjanci z bytomskiego garnizonu spotkali się w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu "Rozbark". Okazją było doroczne Święto Policji.… więcej >>>


ZB 15 | 09.04.2018 | Życie miasta | Edytor

Piotr Obrączka – człowiek w podróży

​Współczesny człowiek jest człowiekiem w ruchu, osobą w nieustannej podróży. Homo viator. Człowiek przemieszczający się. Żyjemy na walizkach, żyjemy w drodze, w samochodach i w terminalach wielkich lotnisk.


Co zatem sądzić o człowieku, który przez całe życie mieszka w jednym miejscu? Tak najdosłowniej, bo w mieszkaniu znajdującym się mniej niż 500 metrów od domu, w którym przyszedł na świat. Piotr Obrączka urodził się we wrześniu 1941 roku w mieszkaniu przy Breitestrasse 15 – dziś ulicy Żeromskiego – w Bytomiu, a właściwie w niemieckim wówczas Beuthen. Po ślubie – przeprowadził się na plac Akademicki. Czyli – człowiek osiadły.

Śląski los

Nic jednak bardziej mylnego. Podróże wpisane są bowiem w los Piotra Obrączki, w jego życie, które jest drogą, szlakiem, wędrówką. Pierwsza droga, ta którą zapewne przeżył najmocniej, najgłębiej, najbardziej dotkliwie, która zostawiła w nim nie tylko ślad, ale także ranę, bliznę, poczucie braku – nie była jeszcze jego drogą. To była droga ojca, którego dzisiejszy profesor zwyczajny doktor habilitowany Piotr Obrączka nie pamięta. Ojciec Profesora, Paweł Obrączka urodził się na Opolszczyźnie, a do Bytomia przybył z podkozielskiej wsi, mając 18 lat, aby zatrudnić się jako górnik na kopalni „Heinitz” (późniejsza „Rozbark”).

Ojciec profesora Piotra Obrączki także otrzymał bilet w daleką podróż. W lutym 1945 roku wręczono mu wezwanie, aby 13 dnia tego miesiąca stawić się w kopalni Centrum. To właśnie 13 lutego matka Obrączki, pochodząca z Łagiewnik pani Franciszka widziała swojego męża po raz ostatni. – Ojca niestety nie pamiętam, w lutym 1945 został, wraz z wieloma tysiącami innych mężczyzn, w tym z czterema braćmi (z piątki przeżyło dwóch), wywieziony przez Sowietów do niewolniczej pracy w Donbasie – wspomina po latach Pan Profesor. Można powiedzieć górnolotnie: oto obraz i symbol XX-wiecznego losu Górnoślązaków. Ale jest w tej historii coś jeszcze bardziej poruszającego: ojciec Piotra Obrączki nie umarł na nieludzkiej ziemi. Został zwolniony po kilku miesiącach, wracał pociągami i pieszo. Zmarł na tyfus głodowy już w Polsce, w Iławie na Mazurach.

Język rodzinnego domu

W jakim języku mówiło się w domu Obrączków w Beuthen O/S? Kiedyś zadałem to pytanie Panu Profesorowi wprost. I otrzymałem odpowiedź: z rodzinnego domu pamięta od zawsze język polski, a właściwie jego śląską gwarę, która nie jest bynajmniej bliska niemieckiemu, lecz staropolszczyźnie. Ale oczywiście – na ulicy mówiło się wówczas w Beuthen językiem urzędowym, w jakiś naturalny sposób musiał się więc mały Piotr z niemczyzną osłuchać, co sprawiło, iż jest człowiekiem dwujęzycznym. Wykorzystał to zresztą jako atut w pracy naukowej – prowadził zajęcia na uniwersytecie wiedeńskim, a w swoich zainteresowaniach badawczych wiele uwagi poświęcał stykowi literatur polskiej i niemieckiej oraz problemom ich przekładów.

Od „Smolenia”
do uniwersytetu

Trochę jednak wyprzedzamy bieg zdarzeń. Piotr Obrączka kończy najpierw szkołę podstawową nr 4 przy ul. Kopernika w Bytomiu, a potem idzie „do Huka”, do Liceum im. Jana Smolenia. Opiekunką klasy jego klasy była legendarna dr Urszula Szumska – Dama Niezłomna, zaangażowana w lwowską konspirację, więziona najpierw przez gestapo na Łąckiego, a potem przez przez NKWD na Brygidkach; po ekspatriacji do końca życia bytomianka – nauczycielka bytomskich szkół, a następnie adiunkt Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.

Niemniej najważniejszą postacią w naukowym życiu Piotra Obrączki jest prof. Władysław Studencki – urodzony w Żywcu absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (magistrant prof. Juliusza Kleinera), od 1945 roku do śmierci bytomianin, pracownik naukowy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, gdzie przeszedł wszystkie szczeble naukowe. Podobną drogę przebył Piotr Obrączka – najpierw został studentem filologii polskiej i napisał u Studenckiego pracę magisterską. Potem broni rozpraw: doktorskiej (1970) i habilitacyjnej (1983), uzyskuje profesurę – najpierw uczelnianą (1991), a potem tytularną, belwederską (1997). Skończmy tę wyliczankę jednym tchem – jest Piotr Obrączka autorem ponad 230 publikacji, w tym 14 książek, wypromował też 5 doktorów.

Miłośnik Bytomia
i obywatel Europy

Jednak uhonorowany został nie tylko wybitny polonista, ale dla nas przede wszystkim wielki miłośnik Bytomia. Bo jakże wiele czasu i twórczej energii poświęca Profesor Piotr Obrączka swojemu, naszemu rodzinnemu miastu. Owocem tego są także książki – m.in. „Bytomskie tematy” oraz „Pomiędzy Bytomiem a Opolem”. Patrząc na pracę Pana Profesora widzimy pasję popularyzatorstwa, którą nazwać można wręcz pracą misyjną. To przecież nie kto inny jak Piotr Obrączka przypomniał bytomianom i na nowo w świadomościową przestrzeń miasta wprowadził Heinricha Schulz-Beuthena, kompozytora, który do swego nazwiska dodał drugi człon: nazwę rodzinnego miasta. To Piotr Obrączka przypominał bytomianom o jedynym koncercie Karola Szymanowskiego na Śląsku, który odbył się właśnie w Bytomiu w roku 1927.

20. honorowym obywatelem Bytomia – bo przecież mimo wszystko nie należy dzielić historii miasta na „niemiecką” i „polską” – został prof. doktor habilitowany nauk humanistycznych Piotr Obrączka. Jest on już obywatelem ojczyzny-polszczyzny, obywatelem Europy – tej rozumianej jako przestrzeń cywilizacyjno-kulturowa, ukształtowana przez chrześcijaństwo, przez architekturę Rzymu, Mediolanu, Florencji, Wiednia, ale również Lwowa i Wilna, przez malarstwo dawnych mistrzów, przez muzykę Beethovena, Bacha, Mozarta, Verdiego, Wagnera, Chopina i Gustava Mahlera. Przez „Pieśń o Rolandzie”, utwory Szekspira, Goethego, Rilkego, Mana, ale również – to dla Pana Profesora wartości równorzędne – przez mickiewiczowskie sny podniebne oraz Żeromskiego marzenia o szklanych domach i „Sen o szpadzie”. Jest Piotr Obrączka obywatelem świata muzyki i sztuki, świata malarstwa i świata architektury. W każdej z tych dziedzin zaliczyć go można do obywateli szlachetnych. Od urodzenia jest również obywatelem Bytomia – jeżeli z niego wyjeżdżał to także po to, by rychło powracać. Teraz stał się się także honorowym obywatelem tego miasta i chyba wszystkich łączy nas poczucie, że Rada Miejska tego obywatelstwa bynajmniej nie nadała, a jedynie potwierdziła aktem prawa lokalnego stan faktyczny.



Artykuł był oglądany 690 razy.
  • Ocena - 5 1 głosów
   


Komentarze








  • pozostałe artykuły z tego wydania

    Nadburmistrz na nowo odkrywany

    ​Niezwykli goście. Na uroczystość nadania tytułu honorowego obywatela Bytomia prof. Piotrowi Obrączce przybyli Christel i Dieter Gewitzsch. Są emerytowanymi nauczycielami… więcej >>>

    ZB 15 | Życie miasta | 09.04.2018 | Edytor

    Będzie wojna o deszczówkę

    ​Spółdzielnie vs. BPK. Lada dzień wybuchnie w naszym mieście wojna o deszczówkę. Jej stronami będą zajmujące się pobieraniem opłaty Bytomskie Przedsiębiorstwo Komunalne… więcej >>>

    ZB 15 | Życie miasta | 09.04.2018 | Edytor

    Władze też chcą zakazać sprzedaży alkoholu w nocy

    ​Walka o trzeźwość? Jest raczej przesądzone, że już wkrótce nocą nie będziemy mogli kupić w naszym mieście alkoholu. Takie obostrzenie chce wprowadzić… więcej >>>

    ZB 15 | Życie miasta | 09.04.2018 | Edytor

    Bytom to miasto o fatalnym wizerunku

    ​Ankieta prawdę powie? To było najprawdopodobniej największe w dziejach Bytomia badanie mające dać odpowiedź na pytanie o to, jak jest… więcej >>>

    ZB 15 | Życie miasta | 09.04.2018 | Edytor

    Wiosna Teatralna pod znakiem komedii

    ​Dwa spektakle. Po przerwie wraca Radzionkowska Wiosna Teatralna. W swej trzynastej odsłonie ta ciesząca się zawsze sporym powodzeniem impreza oferuje nam… więcej >>>

    ZB 15 | Życie miasta | 09.04.2018 | Edytor

    Laureaci i kwintet Bytomianek

    ​Niezwykły koncert. Kwiat bytomskiej muzyki – przynajmniej tej estradowej – wystąpił w piątek na scenie Opery Śląskiej. Wszystko z okazji… więcej >>>

    ZB 15 | Środek życia | 09.04.2018 | Edytor

    Najważniejsze jest spojrzenie

    ​Rysowanie światłem. Czy fotograf jest rzemieślnikiem? Tak, bo musi z powtarzalnością wykonywać swoją pracę. Bez duszy artysty nie byłoby jednak udanego… więcej >>>

    ZB 15 | Środek życia | 09.04.2018 | Jacek Sonczowski

    Sfilmowali hortensję i tawułkę

    ​Pokaz w Biurze. Miejski Zarząd Zieleni i Gospodarki Komunalnej przygotował nowy film zatytułowany „Bytomskie grody ozdobne”. Opowiada on o trzech bardzo ciekawych miejscach.… więcej >>>

    ZB 15 | Środek życia | 09.04.2018 | Edytor

    Grad bramek na Jantorze

    Hokej. Faza grupowa Mistrzostw Polski żaków starszych w Katowicach-Janowie fatalnie rozpoczęła się dla drużyny TMH Polonia Bytom. Wynik meczu ze Stoczniowcem… więcej >>>

    ZB 15 | Życie sportowe | 09.04.2018 | Witold Branicki


    OGŁOSZENIA
    DROBNE

    W PONIEDZIAŁEK
    W GAZECIE
    W ŚRODĘ
    W INTERNECIE!*

    *za 15% dopłatą

    22 października 2018

    imieniny:
    Halki, Filipa

    Bytom
    -2°C

    Ciśnienie: 1026 hPa

    Galeria Tomenki

    Nasze akcje

    • Panteon bytomski

      Cykl artykułów o ludziach, którzy na przestrzeni wieków zasłużyli się dla Bytomia. więcej >>>

    Redakcja