Oto gratka dla miłośników przydrożnych kapliczek

Kapliczki w formie interaktywnych modeli 3D- taki projekt wykonała Bytomianka Alicja Kowalska. Teraz dzięki niej każdy ma okazję bez wychodzenia z domu obejrzeć ciekawe miejsca w naszym mieście.

Projekt powstał w ramach stypendium Prezydenta Bytomia z zakresu twórczości artystycznej i upowszechniania kultury na 2025 rok. Jak się okazało w trakcie zbierania informacji do wykonania projektu, najwięcej skatalogowanych kapliczek i krzyży przydrożnych w ramach projektu znajduje się w Stolarzowicach.

– Stojące przy drogach, ukryte pośród miejskiej infrastruktury bytomskie kapliczki są niemym świadkiem zmian, jakie zachodzą w mieście. Część z nich ma nie tylko bogatą historię, ale to również dzieła sztuki ludowej, inne zaś posiadają piękne zdobienia – mówi Alicja Kowalska, pomysłodawczyni i autorka projektu. – Zainteresowanie kapliczkami sięga jeszcze moich czasów studenckich, jednak fachowo zaczęłam zajmować się tym tematem, realizując inwentaryzację kapliczek i krzyży przydrożnych na potrzeby planowanej drogi ekspresowej. Gdy w 2023 roku przeprowadziłam się do Bytomia dostrzegłam ogromną różnorodność kapliczek w tym mieście i postanowiłam przyjrzeć się im bliżej – podkreśla autorka projektu.

Rok żmudnej pracy

W Bytomiu są aż 62 przydrożne kapliczki i przydrożne krzyże. Nie było łatwo je wszystkie odnaleźć, a potem sfotografować i dokładnie odtworzyć je w programie komputerowym. Po roku żmudnej pracy w końcu jest efekt. Alicja Kowalska także odwiedziła mieszkańców Bytomia, z którymi rozmawiała na tematy związane z jej projektem. Wiedza, jaką zdobyła była bezcenna podczas przygotowań do pracy. Dzięki temu wzbogaciła swoją pracę o relacje Bytomian, którzy opowiadają o znaczeniu i historii lokalnej kapliczek i przydrożnych krzyży w dzielnicach naszego miasta. – Aby zrealizować projekt zbierałam informacje z serwisu Bytomskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej, Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Bytomia – mówi Alicja Kowalska. Najwięcej pracy poświęciłam na zlokalizowanie kapliczek i krzyży, a także sfotografowanie i stworzenie modeli 3D, bowiem musiałam dostosować metodykę pracy z modelami do specyfiki obiektów, które charakteryzują się niejednokrotnie trudną dostępnością – dodaje autorka projektu.

Gdzie to można zobaczyć?

Na stronie internetowej www.przydrodze.art możemy poznać historię oraz zobaczyć 15 modeli 3D kapliczek i przydrożnych krzyży w Śródmieściu, Rozbarku, Łagiewnikach, Szombierkach, Miechowicach, Stroszku, Suchej Górze oraz Stolarzowicach. W sumie autorka projektu zaprezentowała historię 62 obiektów, z czego najwięcej opisanych zostało w Suchej Górze – 17, i Śródmieściu - 12 oraz Stolarzowicach – 7 obiektów. Wśród nich są m.in. kapliczki i przydrożne krzyże przy ulicach Matejki 1 i Chorzowskiej 12 w Rozbarku, św. Cyryla i Metodego oraz Armii Krajowej 13 w Łagiewnikach, Frycza Modrzewskiego 2 i Zabrzańskiej 74 w Szombierkach, Frenzla 42 i Drobczyka w Miechowicach, a także Ceglanej 33 w Stroszku-Dąbrowie Miejskiej.

Małgorzata Himmel