Szkot, czyli synek ze Śląska śpiewa szanty

Wychował się w Szombierkach, które jak wiadomo nie mają dostępu morza. Uczył się mechaniki precyzyjnej i automatyki w technikum, a potem ukończył Akademię Wychowania Fizycznego. A mimo to jego życiową pasją jest morze i żeglarskie piosenki. Henryk Czekała, jako jedyny ze współzałożycieli zespołu Ryczące Dwudziestki nadal śpiewa i jest aktywny artystycznie.

  Wychował się w śląskich Szombierkach. Talent muzyczny miał od dziecka. Po kim? Może po dziadku, który - chociaż amator - pięknie grał na skrzypcach. Ale tego Henryk Czekała nie mógł słyszeć, bo w 1945 roku jego dziadka Sowieci wywieźli do Donbasu. I dziadek już stamtąd nie wrócił. Czekała wspomina, że już w wieku 4 lat bawił się w dość specyficzny sposób: prosił rodziców, aby jego śpiewanie nagrywali na magnetofon. W przedszkolu i szkole występował we wszystkich konkursach piosenki.

Po ukończeniu szombierskiej podstawówki rozpoczął naukę w śródmieściu Bytomia, w słynnym wówczas Mechaniku, czyli Technikum Mechanicznym. Tam trafił do harcerstwa wodnego - najpierw do drużyny kajakowej, potem do słynnej I Harcerskiej Drużyny Wodnej (w jego czasach dopiero startowała, miała w nazwie jeszcze przymiotnik: Próbna).

Było nas czterech...

W Technikum Mechanicznym uczniowie-harcerze w soboty po lekcjach (wówczas w soboty chodzono jeszcze do szkoły!) jeździli na zalew w Przeczycach, żeby pływać na Omegach - małych żaglówkach, które dla wielu starych wodniaków były pierwszymi jachtami. Ale w tej szkole zdarzył się inny, znacznie rzadszy fenomen. W równoległych klasach uczyło się trzech uzdolnionych muzycznie i wokalnie chłopaków. Na dodatek konsekwentnych i pracowitych, bo inaczej nie udałoby się im zorganizować i utrzymać zespołu, który w niemal niezmienionym składzie występował na scenie przez wiele lat i istnieje do dzisiaj, chociaż w obecnej chwili nie ma w nim już żadnego z założycieli.

Andrzej Grzela - Qnia, Henryk Czekała - Szkot, Wojciech Dudziński - Sęp oraz wodniak z Technikum Elektronicznego Damian Gaweł - Małpa. W 1983 roku założyli Zespół Wokalny Harcerskiej Drużyny Wodnej, który 2 lata później przybrał znaną do dzisiaj nazwę Ryczące Dwudziestki. To oczywiście nawiązanie do geograficzno-oceanicznej nazwy Ryczących Czterdziestek. - A my mieliśmy właśnie po 20 lat, dlatego Ryczące Dwudziestki - mówi Czekała. A skąd pseudonim Szkot? - Bynajmniej nie od miłości do szkockiej whisky, bo wolę piwo - tłumaczy Czekała. - Jestem po prostu niebywale ekonomiczny.

Z Mechanikami i solo

Równolegle, w 1986 roku Czekała został współzałożycielem zespołu Mechanicy Shanty. Jego członkowie wywodzili się z różnych polskich grup śpiewających pieśni żeglarskiej. W obu składach Czekała występował do 1994 roku. Wówczas Ryczące Dwudziestki - sam mówi - "podziękowały mu za współpracę". - Koledzy żądali, żebym występował tylko w Dwudziestkach, a ja chciałem zrezygnować z Mechaników, bo to byłoby jakbym sobie jedną rękę uciął - wyjaśnia po latach, wciąż nie kryjąc emocji i żalu.

Mechanicy Shanty to zespół składający się w z ludzi mieszkających w różnych miastach: w Inowrocławiu, Sieradzu, Bydgoszczy, Warszawie, Lesznie. Zjeżdżają się przy okazji kolejnych koncertów i w takiej formule Czekała występuje z nimi już od 41 lat.

W 2004 roku tak się złożyło, że nie mogli "zgrać terminów". Dlatego jedna z menedżerek zaproponowała Szkotowi, żeby w Łodzi wystąpił solo. To miał być mały koncert, w restauracji-pizzerni, więc Bytomianin się zdecydował. I wyszło mu na tyle dobrze, że od tamtego czasu występuje także solo, a najczęściej w swoim składzie, który nazwał Szkocka Trupa. Ma właściwie dwie trupy - jedną ze składem bytomskim: Kamil Piotrowski - mandolina, Jacek Kądziołka - gitara basowa oraz warszawski - Krystian Sidor - kontrabas, Grzegorz Żółwik Mazur - akordeon.

Moje ukochane

Z Mechanikami oraz Szkocką Trupą Czekała gra kilkadziesiąt koncertów rocznie. Teraz kończy jeden z najważniejszych projektów swojego życia - wydanie płyty zatytułowanej "Moje ukochane". Nagrywał ją przez 5 lat, a zawartość jest adekwatna do tytułu  - zawiera najważniejsze, najbliższe, ukochane utwory Czekały z całej jego trwającej już ponad 40 lat kariery muzycznej. Część piosenek to jego autorskie teksty, część napisali klasycy polskiej pieśni żeglarskiej - m.in. urodzony w Bytomiu Jerzy Porębski albo Waldemar Bocianowski. Oprócz stałego składu na płycie znalazło się kilka niespodzianek muzycznych. Na przykład udział harfistki Marty Mogielnickiej. Prapremiera nowej płyty odbędzie się w piątek 25 września w Teatrze Tańca Rozbark.

Śpiewaniu Szkot poświęcił całe życie, było ono ważniejsze niż praca zawodowa, a potem w jakiejś części stało się dla niego zawodem. Studiował na Akademii Wychowania Fizycznego, potem pracował w szkole, ale zrezygnował z tego zajęcia. - Szkoda, bo miałem fantastyczny kontakt z dziećmi, podobało mi się to, ale nie mogłem połączyć z działalnością koncertową - wspomina.

Ma też siedmioletni epizod w korporacji, w Polskich Książkach Telefonicznych, gdzie mógł sobie pozwolić na elastyczny czas pracy. - Zostałem najlepszym sprzedawcą w kraju, mogłem kupić i wyremontować dom, a potem wybrałem śpiewanie, z którego pieniądze są mniejsze, ale kocham to robić.

Pod żaglami

Jak na prawdziwego wodniaka przystało - Szkot nie tylko śpiewa o morzu, ale także po morzach śmiga. Pływał na najbardziej znanych polskich żaglowcach: Darze Młodzieży, Pogorii, Zawiszy Czarnym, Generale Zaruskim. Żeglowanie to wciąż jego wielka pasja, choć trochę zmienił preferencje. - Chyba się zestarzałem, bo Bałtyk wydaje się już dla mnie za zimny - mówi Czekała. - Teraz wolę Morze Adriatyckie i mniejsze jednostki.

Ale jest przede wszystkim artystą. - Sama fizyczna czynność śpiewania sprawia mi radość. A jeżeli jeszcze słucha i oklaskuje mnie kilkadziesiąt albo kilkaset osób, to jest to niesamowite uczucie - mówi Szkot.