Źródło zdjęć: Własne
Każdy budynek, niezależnie od tego, czy jest to dom jednorodzinny, blok mieszkalny, hala magazynowa czy biurowiec, podlega stopniowemu zużyciu. Zmienne warunki atmosferyczne, obciążenia, drgania i upływ czasu prowadzą do powstawania pęknięć, zawilgoceń, korozji czy uszkodzeń instalacji. Aby w porę wykryć zagrożenia, polskie prawo nakłada na właścicieli i zarządców obiektów obowiązek wykonywania okresowych przeglądów budowlanych. Wiele osób nie wie jednak, kiedy trzeba wykonać przegląd budowlany, jaki jest jego zakres i kto może go przeprowadzić.
Obowiązek przeprowadzania kontroli stanu technicznego wynika z art. 62 ustawy Prawo budowlane. Przepisy określają rodzaje przeglądów, ich częstotliwość oraz osoby uprawnione do ich wykonywania. Odpowiedzialność za terminowe przeprowadzenie kontroli spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Zaniedbanie tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny, a w razie katastrofy budowlanej może prowadzić do znacznie poważniejszych konsekwencji prawnych i finansowych.
Przegląd roczny należy przeprowadzić co najmniej raz w roku. Obejmuje on sprawdzenie stanu technicznego elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania, takich jak dach, rynny, elewacja czy balkony. Kontrola dotyczy również instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych - dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.
Warto zaznaczyć, że w przypadku domów jednorodzinnych, budynków rekreacji indywidualnej i obiektów rolniczych przepisy przewidują pewne wyłączenia. Nie zwalnia to jednak właściciela z obowiązku utrzymania budynku w należytym stanie technicznym, a kontrola instalacji gazowej i przewodów kominowych jest kluczowa dla bezpieczeństwa domowników.
Budynki o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz inne obiekty budowlane o powierzchni dachu powyżej 1000 m² podlegają przeglądom co najmniej dwa razy w roku - w terminach do 31 maja i do 30 listopada. Dotyczy to przede wszystkim hal produkcyjnych, magazynów, centrów handlowych czy obiektów sportowych, w których nadmierne obciążenie dachu śniegiem lub uszkodzenia konstrukcji mogą prowadzić do katastrofy.
Co najmniej raz na pięć lat należy wykonać przegląd pięcioletni, który obejmuje sprawdzenie stanu technicznego i przydatności do użytkowania całego obiektu, jego estetyki oraz otoczenia. W ramach tej kontroli przeprowadza się również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej, w tym pomiary stanu izolacji i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. Taki przegląd daje pełny obraz kondycji budynku i pozwala zaplanować niezbędne remonty z wyprzedzeniem.
Kontrole stanu technicznego mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane w danej specjalności. Przegląd konstrukcyjno-budowlany przeprowadza osoba z uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej lub architektonicznej. Kontrolę instalacji elektrycznych i gazowych wykonują osoby z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej oraz odpowiednimi świadectwami kwalifikacji. Z kolei przeglądy przewodów kominowych mogą przeprowadzać mistrzowie kominiarscy lub osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności.
Każda kontrola kończy się sporządzeniem protokołu, w którym opisuje się stan techniczny elementów budynku, stwierdzone nieprawidłowości oraz zalecenia naprawcze. Wyniki przeglądów należy odnotować w książce obiektu budowlanego, prowadzonej obecnie coraz częściej w formie elektronicznej. Dokumentacja ta jest sprawdzana podczas kontroli nadzoru budowlanego, a także przez ubezpieczycieli w razie wystąpienia szkody.
Regularne przeglądy pozwalają wcześnie wykrywać usterki, zanim przerodzą się w kosztowne awarie. Chronią zdrowie i życie użytkowników, ułatwiają uzyskanie odszkodowania z polisy oraz utrzymują wartość nieruchomości. Brak aktualnych protokołów może natomiast skutkować odmową wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela. Dobrą praktyką jest prowadzenie harmonogramu przeglądów i przypomnień, który pozwala uniknąć przekroczenia ustawowych terminów, szczególnie w przypadku firm zarządzających kilkoma obiektami.
Przegląd budowlany wymaga wiedzy technicznej, znajomości przepisów i odpowiednich uprawnień. Rekomendujemy, aby kontrolę stanu technicznego obiektu powierzyć doświadczonym specjalistom, którzy rzetelnie ocenią budynek i przygotują pełną dokumentację. Profesjonalne wsparcie w zakresie bezpieczeństwa i przeglądów oferuje bhppuzio.pl. Dzięki temu właściciel lub zarządca ma pewność, że spełnia wszystkie wymogi prawa, a budynek pozostaje bezpieczny dla użytkowników.
