„Warsztaty odzyskane” przypomniały o potencjalne dawnej hali napraw przy ul. Brzezińskiej 27

25 października, na terenie dawnych Zakładów Naprawczych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych podsumowano projekt, którego celem było zwrócenie uwagi na potencjał tego miejsca.

Przy dzisiejszej ul. Brzezińskiej 27 w Rozbarku, w 1989 roku rozpoczęła się budowa wielkiego zakładu. Warsztaty Naprawcze Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, w okresie powojennym zatrudniały ponad 400 osób, pracujących w 14 różnych budynkach. Była główna hala napraw, lokomotywownia, budynki administracyjne, remiza strażacka, magazyny, rozdzielnia elektryczna czy kotłownia z kominem fabrycznym. Naprawiano tam parowozy i wagony kolejowe, a dalej - także lokomotywy spalinowe. Zakłady działały aż do początku XXI wieku. Po zakończeniu właściwej działalności, opuszczony obiekt - został zapomniany. Przez lata funkcjonował tam parking policyjny, a kilka lat temu, ocaleniem tej przestrzeni - zaczęli interesować się mieszkańcy. Dzięki licznym staraniom, do opuszczonych budynków - wróciło życie.

Warsztaty odzyskane. Tak nazwano projekt realizowany w Bytomiu od sierpnia 2026. Koordynatorami tego przedsięwzięcia zostali Ewa Śliwoń i Michał Rejner. To Bytomianie, którzy sporą część swojego czasu spędzają właśnie przy ul. Brzezińskiej 27. Ona prowadzi Studio 41902 (organizacja skupia się na ożywieniu dawnych warsztatów) a on urządził tam swoją pracownię artystyczną w dawnej lokomotywowni. W zabytkowej przestrzeni z powodzeniem realizowane są liczne aktywności. Od wystaw, przez zajęcia jogi aż po świąteczne jarmarki. Przy Brzezińskiej 27 swoje biznesy prowadzi także kilka innych podmiotów. Jest chociażby SRP Factory Bytom, czyli firma zajmująca się m.in. kowalstwem artystycznym.

To świetne przykłady ponownego zagospodarowania tej postindustrialnej przestrzeni. Wśród wykorzystanych do nowych celów budynków, jest także ten największy, wyłączony z użytku. Chodzi o dawną halę, w której przez lata naprawiane były pociągi. Dziś, ten obiekt z potencjałem - pozostaje niedostępny dla odwiedzających to miejsce.

W ramach realizowanego w Bytomiu projektu o nazwie Warsztaty odzyskane, zaangażowanym udało się udokumentować stan hali, tymczasowo zabezpieczyć obiekt, w miarę możliwości uporządkować teren czy zainteresować odwiedzających przeszłością tego miejsca. Nie zabrakło także rozmów o przyszłości.

Ważnym elementem całego przedsięwzięcia były wspomnienia jednego z pracowników. O historii hali opowiadał Jan Stachulec. Zorganizowano nawet specjalne spacery, a podczas finału, w niedzielę 25 października, w ramach wystawy Warsztaty odzyskane. Czyli co? chętni mogli zobaczyć przygotowany materiał video z wnętrza hali, po której oprowadził właśnie wspomniany, były pracownik. Oprócz filmów nakręconych w hali naprawczej, do zobaczenia był także cykl fotografii dokumentujących podjęte działania, a także szklana instalacja artystyczna, stworzona z fragmentów szklanych naświetlni dachowych wyłączonej z użytku hali. Nawiązywała do kruchości zabytkowej architektury i potrzeby ratowania jej pozostałości. A jaka będzie przyszłość hali? Czas pokaże.